Beyaz Saray, Chagos Adaları'nın muhtemel satın alma planı hakkında kendisine yöneltilen soruları yanıtsız bırakmayı tercih etti. Yeni çıkan raporlara göre, bu plan ABD yönetiminin İngiliz yetkilileri devre dışı bırakmasını ve ortak Diego Garcia askeri üssünün kontrolünü tamamen ele almasını öngörüyor.
Ancak bu stratejik hamle için öncelikle adaların uluslararası düzeyde egemen bir statüye kavuşması ve ABD'nin müzakereleri doğrudan Mauritius ile yürütmesi gerekmektedir. İngiltere'nin adaları Mauritius'a devretmesini öngören yasa tasarısı, ABD'nin nisan ayında bu konudaki desteklerini çekmesiyle birlikte rafa kaldırılmıştı.
Çin'in İstihbarat Endişesi
The Guardian'ın raporuna göre Chagos Adaları'nı satın alma fikri, ABD tarafından değerlendirilen alternatif önerilerden biri. Bu plan, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent tarafından Donald Trump'a sunuldu, ancak şu an için en çarpıcı seçenek olarak öne çıkmıyor. Trump yönetimindeki bazı yetkililer, adaların Çin'in müttefiki olan Mauritius'a verilmesinin istihbarat açısından riskler barındırabileceği endişesini taşıyorlar.
Öte yandan, geçtiğimiz hafta İngiltere'yi ziyaret eden Chagos mültecileri temsilcileri, meselenin Britanya siyasetinde derinleştiğine vurgu yaptı. Chagos Mülteciler Grubu'nun altı kişilik heyeti, adaların geleceği hakkında bir uzlaşma sağlanması adına İngiltere'ye tam destek sunduklarını belirtti. Heyet lideri Louis Olivier Bancoult, "En öncelikli mesele bizim haklarımız. İngiliz hükümetinde halkımız için bir çözüm bulma konusunda gerçek bir irade yok. Bir yol bulmalıyız, hâlâ acı çekiyoruz ve doğduğumuz yerde yaşama hakkına sahibiz" dedi.
Diego Garcia Üssünün Stratejik Önemi
ABD'nin Chagos Adaları'nın satın alınması konusunu gündeme getirmesi, Şubat ayından beri süregelen ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmanın ortasında gerçekleşti. Hint Okyanusu'nun merkezinde konumlanan Diego Garcia üssü, İran'a yaklaşık 3,800 kilometre mesafede bulunuyor ve ABD'nin uzun menzilli füzelerini konuşlandırabileceği bir hava üssü olarak kritik bir öneme sahip. Savaşın başlangıcından bu yana İran, bu ortak üsse yönelik birden fazla saldırı girişiminde bulundu. Mart sonunda gerçekleştirilen saldırılardan birisi, bir ABD savaş gemisi tarafından engellendi. İngiltere, mart ayında ABD'ye bu üssü kullanarak İran'ın füze rampalarını vurma izni vermişti. Trump ise bu kararı, "çok gecikmiş" olarak değerlendirmişti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ı uyararak, "İngiliz üslerinin İran'a yönelik saldırılar için kullanılmasına izin verirseniz, İngilizlerin hayatını tehlikeye atmış oluyorsunuz" ifadesini kullandı.
İngiliz hükümetine ait açıklamalarda ise, Diego Garcia'daki askeri üssün üzerindeki İngiltere kontrolünün tehdit altında olduğu ve ulusal çıkarları korumak adına harekete geçilmesi gerektiği belirtildi. "Diego Garcia, yaklaşık 60 yıldır ortak güvenliğimizi koruyan önemli bir stratejik varlıktır" ifadeleri kullanıldı.
Hükümet kaynakları, ABD'nin itiraz etmesi halinde egemenlik devri anlaşmasına devam edilip edilmeyeceği konusuna ise, "ABD desteği olmadan ilerlemeyeceğimiz konusunda her zaman net olduk" yanıtını verdi.
