ABD ve İsrail’in 28 Şubat tarihinde başlattığı İran’a yönelik askeri harekât ile tetiklenen savaşı sonlandırma çabaları, pazarlık masasında karmaşık bir seyir izlemeye devam ediyor. Washington, Tahran'a sunduğu teklifin ardından, daha sıkı şartlar içeren revize edilmiş bir anlaşma önerisiyle karşılık verdiği yönünde haberler gün yüzüne çıkıyor.
New York Times'ın haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump, savaşı sona erdirecek sürecin bir parçası olarak yeniden hazırladığı anlaşma taslağını İran’a sundu. Yetkililere göre, Trump, bu taslağın bazı maddelerini değiştirdikten sonra Tahran’a yolladı. Ayrıca, President'ın, İran’ın milletine ait varlıkların dondurulmasının kaldırılması gibi unsurlardan rahatsız olduğu da belirtiliyor.
Axios haber platformundaki bilgilere göre, Trump, anlaşmanın bir an önce netlik kazanmasını istiyor. Ancak özellikle İran’ın nükleer programına dair şartların daha da katı hale getirilmesini talep ettiği ifade ediliyor.
Güven Sorunu
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, yaptığı açıklamada, "Düşmana güven duyulamaz. Bizim için tek ölçüt, taahhütlerimizi yerine getirmeden önce somut sonuçlardır" dedi. Galibaf, halkın haklarının güvenceye alındığına dair herhangi bir garanti olmaksızın, ABD ile ihtilafı sona erdirecek bir anlaşmayı kabul etmeyeceklerini vurguladı.
Mücteba Hamaney'in danışmanı Tümgeneral Muhsin Rızai ise, Trump'ın aşırı taleplerle diplomasiye ihanet ettiğini belirtti.
Trump'ın Garantileri ve Eleştirileri
ABD Başkanı Trump, Fox televizyonuna verdiği bir röportajda, İran’dan nükleer silah geliştirmeyeceğine dair garanti aldığını öne sürdü. Ancak, süreçte gerektiğinde askeri seçeneklerin de gündeme gelebileceğine dair imalarda bulundu. "Acele etmiyorum; yavaş ama emin adımlarla ilerliyoruz," diyen Trump, sürecin yavaş ilerlemesi durumunda farklı sonuçların doğabileceğini ifade etti.
Irak Tecrübesi
Trump, ABD’nin İran’daki askeri operasyonlar sırasında ülkenin düzenli ordusunu hedef almadığını savundu ve geçmişte Irak'ta yapılan hataların tekrarlanmasını istemediğini belirtti. "Bir ülkenin ordusunu yok etmek büyük bir hata," diyerek, ABD'nin Irak politikasını eleştirdi.
İsrail'in Tahrik Edici Sesi
Öte yandan, İsrail’in Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, Beyrut'un güneyindeki Dahiye bölgesine yönelik askeri saldırı çağrısında bulundu. Ben-Gvir’in bu açıklamaları, İsrail ordusu ve Hizbullah arasındaki çatışmaların artabileceğine dair yeni kaygılar doğurmakta.
Netanyahu'nun ise ABD ile İran arasında süregelen görüşmelerde kendini “oyun dışı” kalmış hissettiği iddia ediliyor. Arka planda, Nisan başındaki ateşkesin sonrasında İran'a karşı düzenlenecek olası saldırılarının artırılması talepleri, Beyaz Saray'da yankı bulmamış durumda.
