Pasifik Okyanusu'nda yer alan ve dünyanın en küçük cumhuriyeti olan Nauru, sömürge döneminin izlerini geride bırakma kararı alarak resmi adını 'Naoero' olarak değiştirmeye hazırlanıyor. Bu yeni isim, Nauruluların kendi dillerinde kullandıkları ad.
Yaklaşık 13 bin nüfuslu ada ülkesinin Cumhurbaşkanı David Adeang, Ocak ayında parlamento toplantısında yaptığı açıklamada, 'Naoero' adının, ulusun kültürel mirasını ve kimliğini daha doğru bir biçimde temsil ettiğini ifade etti. Parlamentosu, bu değişiklik önerisini oy birliğiyle kabul etmiş olup, ismin resmi olarak değiştirilmesi için bir referandum yapılacağı bildirildi.
YERLİ İSMİN GÜN YÜZÜNE ÇIKMASI
'Naoero' (Nao-ero şeklinde telaffuz edilir), yerel halkın kendi dillerinde kullandığı isim olarak ön plana çıkarken, mevcut 'Nauru' adı, yabancıların yerel ismi telaffuz edememesi nedeniyle resmi kayıtlara geçmiş bir form olarak kabul ediliyor. Hükümet, bu değişikliğin yerli halkın tercihine değil, yabancıların kolaylığına yönelik olduğunu vurguladı.
KOLONYAL GEÇMİŞİN YANSIMALARI
Daha önce 'Pleasant Island' olarak anılan Nauru, tarih boyunca farklı isimlerle anılmıştır. 1798 yılında bölgeye ulaşan İngiliz denizcisi tarafından bu isim verilmiştir. Almanya'nın 1888'de adayı ilhak etmesiyle birlikte 'Nauru' adı resmi kayıtlara geçmiş ve 1919'dan itibaren Avustralya'nın mandası altında bu isim korunmuştur. Ülke 1968 yılında bağımsızlığını kazanmış, 2001 yılından itibaren ise Avustralya, adayı göçmen gözaltı merkezi olarak kullanmaya başlamıştır.
AD DEĞİŞİKLİĞİ VE SÖMÜRGECİLİK
Evergreen State College coğrafya ve Yerli Amerikan çalışmaları profesörü Zoltán Grossman, yer isimlerinin değiştirilmesinin, sömürge yönetimlerinin yaygın bir uygulaması olduğunu belirtti. Grossman, 'Yer adlarını değiştirmek, yerli halkların varlığını silmeye yönelik bir sömürgeci uygulamanın önemli bir parçasıyken, bu durum isimleri değiştirme yetkisini de beraberinde getiriyor.' dedi.
TÜRKİYE'DEN ESİNLENDİLER
Nauru hükümeti, bu ismin değişiminin arkasında yatan nedenleri açıklarken Türkiye'nin, Svaziland'ın 'Esvatini' adını benimsemesi ve Mikronezya'daki Chuuk eyaletinin 'Truk' adından uzaklaşması gibi örnekleri gösterdi.
YERLI KÜLTÜRÜN CANLANMASI
Uzmanlar, yerli isimlerin yeniden kullanılmasının, eski sömürgelerin kültürel kimliklerini güçlendirmeleri açısından önemli olduğunu ifade ederken, 'Decolonial Atlas' projesinin kurucusu Jordan Engel, bu sürecin, kendi kaderini tayin hakkının bir yansıması olduğunu belirtti. UNESCO'ya göre Nauru'nun resmi dili olan Nauruca, 'ciddi derecede tehlike altındaki diller' arasında yer alıyor.
HALK DERDİNİ DİLDE UNUTMAMIŞ
Uluslararası müsabakalarda ülkesini temsil eden güreşçi Arcmen Willis, isim değişikliğini desteklediğini belirterek, 'Kimliğimizi korumamız önemli.' dedi. Resmi değişiklik henüz gerçekleşmemiş olsa da 'Naoero' adı, ülkedeki kamu hizmetleri ve sağlık sistemleri tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Avustralya'nın Nauru'daki Yüksek Komiserliği, iletişimlerinde her iki ismi birden kullanmaktadır.
Willis, bu değişikliğin günlük yaşamdan çok ülkenin uluslararası algısı açısından daha önemli olduğunu ifade etti.
