ABD ve İran, uzun süredir devam eden savaşları sona erdiren 14 maddelik mutabakat metnini dün akşam itibarıyla imzaladı. Anlaşmanın, ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan arasında dijital ortamda gerçekleştirildiği ifade edilirken, Trump'ın o esnada G7 Zirvesi için Fransa'da bulunduğu belirtildi. Beyaz Saray, imzaların atıldığını doğrularken, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, her iki devlet başkanının imzaları için elektronik formatı kabul ettiklerini belirtti. Bekayi, 'Farsça belge, İngilizce metinle paraleldir ve karşı tarafça imzalanmıştır' şeklinde konuştu.
İran'dan Güçlü İfadeler
Anlaşmanın duyurulmasının hemen öncesinde İran devlet televizyonu, İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın yaptığı bir röportaja yer verdi. Kalibaf, “ABD ve İsrail’in savaşın başındaki hedeflerine ulaşmalarına izin vermedik. Bu müzakerelerin şu ana kadar gerçekleştirilenden farklı olduğunu ve sahadaki zaferin müzakerelerin temelini oluşturduğunu düşünüyoruz” diye konuştu.
Trump'tan Cautious Yorumlar
Fransa'daki G7 Zirvesi'nde açıklamalarda bulunan Trump, mutabakatın kesin bir son olmadığını vurguladı. Anlaşma ile birlikte İran’ın nükleer silah sahibi olamayacağını ifade eden Trump, petrol fiyatlarının daha düşük seviyelere düşeceğini belirtti. Piyasalardaki hareketlilikle ilgili, “Hürmüz Boğazı kısmen açıldı, yakında tamamen açılmasını bekliyoruz” dedi.
Trump, anlaşmayla ilgili sert ifadelerde de bulundu; “Bu bir mutabakat. Eğer sonuçtan memnun kalmazsam, saldırılara devam ederim. Bunu beğenmezsem, onları hedef alırım” ifadelerini kullandı.
14 Maddelik Anlaşma Metni
1. İran ve ABD, Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan edecek; birbirlerine karşı güç kullanmama taahhüdü verecek.
2. Taraflar, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterecek.
3. Nihai anlaşma için en fazla 60 gün sürecek müzakereler yürütülecek.
4. ABD, deniz ablukasını kaldıracak.
5. Hürmüz Boğazı ve bölgedeki ticari gemi trafiği savaş öncesi seviyelere dönecek.
6. ABD ve ortakları, İran'ın yeniden yapılanması için en az 300 milyar dolarlık ekonomik kalkınma planı hazırlayacak.
7. ABD, tüm yaptırımları kaldırmayı taahhüt edecek.
8. İran, nükleer silah üretmeyeceğini yeniden teyit edecek.
9. İran nükleer programındaki mevcut durumu koruyacak ve ABD yeni yaptırımlar uygulamayacak.
10. ABD, İran’a yönelik belirli muafiyetler sağlayacak.
11. İran’ın dondurulmuş varlıkları serbest bırakılacak.
12. Anlaşmanın uygulanmasını denetleyecek ortak bir mekanizma kurulacak.
13. İran, taahhütlerin yerine getirilmesinden sonra müzakerelere başlayacak.
14. Nihai anlaşma, BM Güvenlik Konseyi’nin bağlayıcı kararıyla onaylanacak.
