Amerikan hükümeti, İran ile muhtemel bir anlaşmanın yollarını aramak amacıyla gerçekleştirilen son toplantıdan bir sonuç elde edememesiyle birlikte, belirsizlikler artmaya devam ediyor. Geçtiğimiz hafta ABD’den gelen iyimser açıklamalar, İran’la bir uzlaşma sağlanması yönündeki umutları tekrar yeşertmiş olsa da, henüz net bir gelişme kaydedilemedi.
Nükleer Konusunda Net Olunuyor
Beyaz Saray'dan yapılan açıklamalara göre, toplantı yaklaşık iki saat sürdü ve Başkan Trump, sadece ABD’nin ulusal çıkarlarına uygun şartları karşılaması halinde bir anlaşma yapılacağını belirtti. Trump ayrıca, İran'ın asla nükleer silahlara sahip olamayacağını vurguladı. Toplantıda, mevcut ateşkesi 60 gün daha uzatma ve İran’ın nükleer programı ile ilgili olarak müzakerelere başlama teklifi üzerinde karar verilmesi bekleniyordu.
Koşullar Sağlanmadı
Toplantı öncesinde Trump, olası bir anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nın açılması, İran'ın nükleer silahlardan uzak durması ve zenginleştirilmiş uranyumun ABD'ye iade edilmesi gibi önemli şartları içermesi gerektiğini vurgulamıştı. Beyaz Saray'dan bir yetkili ise Trump’ın bu şartların tamamının sağlanması durumunda bir anlaşmaya imza atmayı düşüneceğini ifade etti.
Tahran'ın en son sunduğu taslak, Trump’ın taleplerini karşılamadığı öne sürülüyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, mevcut müzakerelerin sınırlı bir kapsamda olduğunu, nükleer konuların ise dışarıda tutulduğunu belirtti.
Savaş Riski Artıyor
ABD hükümeti, geri adım atma niyetinde değil. Savunma Bakanı Pete Hegseth, durumun gerekmesi halinde savaşın yeniden başlatılabileceğini açıkladı. Hegseth, hem bölgedeki hem de tüm dünyadaki mühimmat kaynaklarının bu tür bir duruma karşı oldukça yeterli olduğunu vurguladı.
Kritik Başlıklar:
1. Hürmüz Boğazı’nın durumu
2. Zenginleştirilmiş uranyumun durumu
3. İran’ın dondurulmuş varlıklarının geri iadesi
İlişkiler Neden Tıkanıyor?
Müzakerelerde kilit konular, Hürmüz Boğazı’nın açılması, İran'ın nükleer faaliyetlerinin sonlandırılması ve dondurulmuş varlıkların iadesi etrafında dönüyor. ABD, Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin serbest bir şekilde açılmasını talep ederken, İran bunun için yıllardır dondurulmuş 12 milyar dolarının serbest bırakılmasını istemekte. Bu şartlar henüz karşılanmadığı için müzakerelerde ciddi bir tıkanma yaşanmakta.
Bölgedeki Gerginlikler Sürüyor
Wall Street Journal’ın bildirdiğine göre, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) savaş süresince İran’a karşı birçok saldırıda bulunmuş durumda. BAE’nin, İran’ın ülkesine yönelik saldırılarından sonra ABD ve İsrail ile işbirliği içinde yürüttüğü operasyonlar dikkat çekiyor.
Ayrıca, İsrail ordusunun Lübnan’a yönelik saldırıları devam ediyor. İsrail, bazı bölgelere hava saldırıları düzenlerken, Hizbullah da İsrail’e karşı yanıt veriyor. Tüm bu gelişmeler, bölgedeki gerginliğin artmasına neden oluyor.
Hegseth, Savunma yükünün artık yalnızca ABD’ye ait olmayacağının altını çizdi. Artık ortak sorumluluk temeline dayanan işbirliklerinin ahlaki bir zorunluluk haline geldiğine değinen Hegseth, Amerika’nın bölgedeki istikrarı sağlamak için yeterli güce sahip olduğunu ifade etti.
